Phoneutria nigriventer, nazywany wałęsakiem brazylijskim, to jeden z najbardziej znanych pająków Ameryki Południowej. Należy do rodziny Ctenidae i – w przeciwieństwie do ptaszników – nie buduje sieci łownych. Poluje nocą, aktywnie przemierzając ściółkę w poszukiwaniu ofiar, stąd jego polska nazwa.

Występowanie

Gatunek zamieszkuje przede wszystkim południowo-wschodnią Brazylię, a także północną Argentynę, Paragwaj i Urugwaj. Spotykany jest w lasach atlantyckich, na skrajach plantacji oraz w pobliżu ludzkich siedzib. W ciągu dnia chowa się w szczelinach, pod korą, w stertach drewna, a nierzadko także w obuwiu, ubraniach czy skrzynkach z owocami – dlatego bywa przypadkowo przewożony razem z transportami bananów.

Wygląd

• długość ciała: około 1,5–4 cm, rozpiętość odnóży do ok. 14–15 cm,
• ubarwienie: odcienie brązu i szarości, spód ciała ciemniejszy,
• charakterystyczne czarne i jasne pasy na spodniej stronie pierwszej pary odnóży,
• chelicery pokryte czerwonawymi włoskami, widocznymi w pozycji obronnej.

Zachowanie

Zaniepokojony wałęsak przyjmuje typową postawę obronną: unosi przednie odnóża, odsłaniając kontrastowe ubarwienie, i kołysze się na boki. Jest szybki i nerwowy, a w razie zagrożenia nie ucieka tak chętnie jak wiele innych pająków. Żywi się owadami, innymi pająkami, a większe osobniki potrafią upolować także małe płazy i gady.

Jad

Jad Phoneutria nigriventer zawiera silne neurotoksyny działające na kanały jonowe w komórkach nerwowych. Ukąszenie jest bardzo bolesne; mogą mu towarzyszyć pocenie się, przyspieszone bicie serca, skurcze mięśni i zaburzenia ciśnienia. Większość ukąszeń u dorosłych kończy się objawami miejscowymi, jednak u dzieci i osób starszych przebieg bywa ciężki. W Brazylii dostępna jest surowica, a przypadki śmiertelne należą obecnie do rzadkości.

Bezpieczeństwo

• na terenach występowania warto otrzepywać buty i ubrania przed założeniem,
• pająka nie należy dotykać ani próbować łapać gołymi rękami,
• po ukąszeniu należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza, najlepiej z informacją o wyglądzie pająka,
• w Polsce gatunek figuruje na liście zwierząt niebezpiecznych – jego posiadanie wymaga zezwolenia.

Więcej o samym gatunku i innych przedstawicielach rodzaju Phoneutria przeczytasz w opisie gatunku Phoneutria nigriventer. Zobacz także opisy innych groźnych pająków: Atrax robustus oraz Latrodectus hasselti.

Artykuł autorstwa redakcji serwisu arcanaspider.com.pl. Prawa autorskie zastrzeżone.